Embriyo Transferi

Döllenen yumurtaya embriyo denir. Embriyo transferi çoğu zaman yumurta toplama işleminden 3 gün sonra yapılır. Bazı özel durumlarda, yumurta toplama işleminden 5 gün sonra transfer edilir (blastokist transferi).

Tüp bebekde transfer edilen embriyo sayısı ile klinik gebelik elde edilmesi arasında direkt bir ilişki vardır. Transfer edilen embriyo sayısı arttıkça gebelik şanı artmakta, bununla birlikte çoğul gebelik ornaı da atmaktadır. Çoğul gebeliklerde başta erken doğum olmakla birlikte çeşitli komplikasyonların oranı artmaktadır; bu nedenle amaç çoğul gebelik şansını arttırmadan, gebelik şansını en yüksek elde etmektdir. Çoğul gebelik riski nedeni ile çoğu Avrupa ülkseinde transfer edilen embriyo sayısı konusunda kanuni sınırlama vardır. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafınca transfer edilen embriyo sayısında sınırlama yoktur. Biz, Ünite’mizde kadın yaşı, embriyo kalitesi ve daha önce tüp bebek uygulama sayısına göre, hastanın da bilgisi dahilinde trasnfer edilecek embriyo sayısını belirliyoruz. Özellikle 35 yaşı altında iyi kaliteli 2 embriyo transfer etmekteyiz; bu hasta grubunda 3 embriyo transfer edilmesi, gebelik hızında ilave katkı sağlamaz iken, çoğul gebelik ornaını arttırmaktadır.

Bazı durumlarda 5. gün trasnfer (blastokist) transferi yapmaktayız. 3. günde en ez 3 adet Grade I embriyo (en iyi kalitede embriyo) varlığı durumunda, çifti bilgilendirerek, blastokist trasnferi tercih ediyoruz. 5. gün transferde 1-2 blastokist transferi tercih ediyoruz. Blastokist transferi ile elde edilen gebelik oranları , 3. gün transferi ile benzerdir. Blastoksit transferinin, 3. gün trasnferine göre avantajı, çoğul gebelik oranının daha düşük olmasıdır (1 en fazla 2 blastokist transfer edildiği için).

Embiyo transferi günü özel bir hazırlık yapmaya gerek yoktur. Embriyo transferi genellikle çok basit bir işlem olup, hazırlık dahil, ortalama 5 dakika sürer. Embriyo transferi için, önce bir spekulum vajene yerleştirilir, vajen ıslak bir gazlı bezle usulune uygun temizlendikten sonra özel kültür sıvısı ile rahim ağzı yıkanır. Embriyolog transfer edilecek embriyoları katetere yükleyerek laboratuardan getirir ve transfer gerçekleştirilir. Genellikle ağrısız bir işlem olsa da, nadiren hafif kramp tarzı ağrı olabilir. Anestezi hemen hiç gerekmez. Ünite’de 1 saatlik istirahat sonrası hasta eve dönebilir.

Yumurta toplama işleminden 14 gün sonra kanda gebelik testi (kanda beta-hCG) yapılır.

Embriyo Dondurma

İnsan gamet, yumurta dokuları (kadın over, erkek testis) ve embriyolarının dondurularak saklanmasının tüp bebek uygulamalarında önemli bir yeri vardır. Tüp bebekde gebelik şansını azaltmadan, çoğul gebelik riskini en aza indirgemek için etkin bir embriyo transferi politikası izlemek gerekir. Özellikle 35 yaş altında, ilk uygulamada, en fazla 3 embriyo transfer edilmelidir. Elde edilen kaliteli, iyi, fazla embriyolar ise dondurularak saklanmalıdır. Embriyoların dondurularak saklanmasının hem ekonomik hem de psikolojik yararları vardır. Dondurulan embriyoların çözülerek transferi uygulamasında, hastaya minimal ilaç kullanımı ve takiple transfer gerçekleşebilmektedir; gonadotropin kullanılmayacağı için maddi yarar sağlanmakta, fazla uyarıma ikinci overyan hiperstimülasyon sendromu riski ortadan kalkmaktadır. Dondurulup çözülme sonrası hastaya yaklaşık %20-25 civarında başarı şansı sunulabilmektedir. Sonuç olarak embriyo dondurulmasının iki önemli yararı vardır: 1) Çoğul gebelik riski azalır, 2) bir gonadotropin uyarımı ile taze siklus yanı sıra dondurma-çözme ile birden fazla embriyo transferi gerçekleşebilir, bu da nihai gebelik şansını arttırır.

Embriyo dondurma ve çözme işlemi, embriyoların kimyasal maddeler (kriyoprotektan) ile dengelendikten sonra kontrollü olarak soğutulması ve –196 °C’de sıvı nitrojen içinde depolanması, çözüldükten sonra da kriyoprotektan ortamından uzaklaştırılarak özel kültür ortamına alınması esasına dayanır.

Dondurma, döllenmenin hemen sonrasında (yumurta toplama gününden 1 gün sonra döllenme olan 2-pronükleus safhasında) veya 3. günde yapılabilir. Çalışmalarda 1. gün ve 3. günde embriyo dondurulması-çözülmesi sonrası benzer başarı oranları bildirilmiştir. Ünitemizde 3. gün dondurma tercih edilmektedir.

İyi dondurma çözme protokolu yanı sıra, dondurmada başarıyı etkileyen en önemli faktör embriyo kalitesidir. Biz Ünitemizde dondurma için en düşük embriyo kalitesini 6 hücre ve %10 fragmantasyon varlığı olarak kabul ediyoruz.

Çiftlerden izin belgesi alınarak dondurulan embriyolar, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafınca hazırlanan ve yürürlüğe giren bir yasa ile 3 yıl boyunca sıvı nitrojen içerisinde saklanabilmektedir.

Sperm

Bazı durumlarda daha sonra tüp bebek tedavisi için kullanılmak üzere meni sperminin dondurularak saklanması gerekmektedir. Bu durumlar: a) erkek üreme organı tümörlerinde cerrahi/radyoterapi/kemoterapi öncesi; b) diğer sitem tümörleri için sperm yapımını etkileyebilecek radyoterapi/kemoterapi öncesi; c) ağır sperm bozukluğu varlığı (daha ileride hiç sperm bulunamaması riskini önlemek için); d) mastürbasyon ile sperm vermede psikolojik zorluk; e) özel istek

Yukarıda adı geçen durumlarda öncelikle tanısal sperm değerlendirmesi yapılır. Ardından sperm sayısında göre 2-4 farklı günde mastürbasyon ile meni elde edilir ve mümkün olduğu kadar fazla tüpde örnek dondurularak saklanır.

Sperm saklanması süresinin üst sınırı ile ilgili ülkemizde yasal bir sınırlandırma yoktur. Bununla birlikte Ünitemizde saklama 3 yıl ile sınırlandırılmıştır.

tese

tese’de sperm çıktığı takdirde tese sperminin saklanması daha ileri tarihlerde mikroenjeksiyon uygulamalarında önemli avantaj sağlamaktadır. Bu şekilde saklama ile ileri mikroenjeksiyon uygulamasında tekrar cerrahi müdahale ile tese gereği ortadan kalkmaktadır.

Sperm saklanması süresinin üst sınırı ile ilgili ülkemizde yasal bir sınırlandırma yoktur. Bununla birlikte Ünitemizde saklama 3 yıl ile sınırlandırılmıştır.